Ocena UEFA

Motywacja

Każdy kandydatów we wniosku o organizację EURO 2012 musiał przedstawić długoterminową strategię rozwoju piłki nożnej oraz główną motywację do organizacji Mistrzostw. W polsko-ukraińskiej ofercie, została ona sformułowana w następujący sposób: UEFA EURO 2012 „umocni społeczną spójność naszych krajów oraz zdolności zarządcze naszych obywateli. Nasze narody zjednoczą się przy organizacji tak wspaniałej imprezy, co umocni poczucie dumy narodowej naszych społeczeństw. W wyniku tego nasze kraje będą silniej zintegrowane z europejską rodziną narodów oraz bardziej zaangażowane i zdolne do dalszego rozwijania wartości europejskich w kwestiach społecznych, gospodarczych oraz politycznych”. Bardzo ważne jest również to, że byłyby to pierwsze finały EURO zorganizowane w Europie Wschodniej, co byłoby zgodne ze strategią rozwoju UEFA, stanowiłoby także wspaniałą okazję dla dalszej integracji Ukrainy z rodziną krajów europejskich.

Zainteresowanie ideą

Jednym z głównych kryteriów oceny kandydatur w raporcie UEFA jest poparcie społeczne dla organizacji EURO 2012 w danym kraju. 85,4 proc. Ukraińców i 66,8 proc. Polaków popiera wspólną kandydaturę naszych krajów. Wynik badania był najwyższy we Włoszech (92 proc.), ale niższy w Chorwacji (83 proc.) i na Węgrzech (45,5 proc.).

Równie ważne, co poparcie społeczne, jest dla UEFA wyrażenie przez mieszkańców państw kandydujących chęci uczestnictwa w meczach, w przypadku gdyby finały Mistrzostw Europy zostały zorganizowane w ich kraju. Chęć chodzenia na mecze deklaruje 44,2 proc. Polaków oraz 38 proc. Ukraińców. Dla porównania we Włoszech, przy ogromnym poparciu dla kandydatury tego kraju, zaledwie 35 proc. ludności poszłoby na mecz w czasie finałów. W przypadku Chorwacji i Węgier wynik ten wynosi odpowiednio 66,6 proc. i 26 proc. Jeśli odniesiemy te wyniki do liczby ludności poszczególnych krajów, (zob. tab. 1) Polska i Ukraina pozostają zdecydowanym liderem (ponad 35 milionów osób), przed Włochami (20 milionów osób) oraz Chorwacją i Węgrami (5,5 miliona osób).

Tabela 1. Chęć uczestnictwa w meczach wyrażona w procentach i w odniesieniu do liczby mieszkańców poszczególnych krajów-kandydatów.

Kraj	Liczba ludności*	Chęć chodzenia na mecze wyrażona w procentach **	Chęć chodzenia na mecze wyrażona w liczbie ludności
Polska	38 635 144	44,2%	17 076 734
Ukraina	47 425 336	38%	18 021 628
Chorwacja	4 495 904	66,6%	2 994 272
Węgry	10 006 835	26%	2 601 777
Włochy	58 103 033	35%	20 336 062

Źródło danych:

*CIA – The World Factbook - http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/
** Raport oceniający UEFA – “UEFA European Football Championship Bidding for Final Tournament 2012. Phase I Evaluation Report”

Przy ocenie wniosków UEFA brała pod uwagę miejsce piłki nożnej w danym społeczeństwie. Rozpatrywana była zarówno pozycja piłki nożnej w rankingach najpopularniejszych sportów w kraju, jak i zainteresowanie widzów transmisjami telewizyjnymi z poprzednich Mistrzostw Europy. Zarówno w Polsce, jak i na Ukrainie piłka nożna jest bardzo popularnym sportem. Widzowie telewizyjnych relacji piłkarskich stanowią 50 proc. widowni najczęściej oglądanych sportów. Natomiast zainteresowanie UEFA EURO 2004 miało w Polsce wysoki (24 proc.) Rating Telewizyjny (TVR), zważywszy na to, że Polska nie brała udziału w turnieju. Ponadto cztery z dziesięciu najchętniej oglądanych relacji sportowych dotyczyło meczów UEFA EURO 2004™.

Doświadczenie

W tzw. „warunkach ogólnych oceny” wniosku o organizację EURO 2012, UEFA brała również pod uwagę doświadczenie kandydatów w organizacji dużych wydarzeń sportowych. Mimo iż największym doświadczeniem mogą pochwalić się Włochy, Polska i Ukraina również organizowały duże imprezy sportowe o zasięgu międzynarodowym.

W 2004 roku Polska była gospodarzem finałowego turnieju UEFA Regions Cup, czyli Mistrzostw Europy amatorów. Ponadto Polska może poszczycić się organizacją Pucharu Świata w skokach narciarskich w Zakopanem (lata 2000-2005), finałów Światowej Ligii siatkówki (2001), Zimowej Uniwersjady Zakopane 2001, Mistrzostw Europy w judo (2000) oraz Mistrzostw Europy w koszykówce kobiet (1999).

Ukraina była organizatorem kilku dużych, międzynarodowych wydarzeń sportowych. W 2005 roku była gospodarzem międzynarodowych zawodów w lekkiej atletyce oraz Mistrzostw Europy w gimnastyce artystycznej. Natomiast w 2004 roku na Ukrainie odbywał się Międzynarodowy Turniej Piłkarski im. Walerija Łobanowskiego oraz Mistrzostwa Europy w ciężkiej atletyce.

Poparcie polityczne

Osobną kwestią podlegającą ocenie UEFA był system polityczny krajów kandydujących, poparcie polityczne dla wniosku oraz warunki prawne dla organizacji Mistrzostw. Wszystkie kraje kandydujące miały poparcie swoich władz. W momencie składania wniosku, swoje poparcie dla kandydatury Polski i Ukrainy wyraził m.in. ówczesny polski premier Marek Belka oraz prezydent Aleksander Kwaśniewski, natomiast na Ukrainie Rada Ministrów przyjęła specjalną rezolucję na ten temat. W Polsce po wyborach parlamentarnych przeprowadzonych jesienią 2005 roku, sprawa organizacji EURO 2012 była jedną z pierwszych, do których odniósł się nowy polski rząd z premierem Kazimierzem Marcinkiewiczem na czele.

Warunki prawne

Niezależnie od poparcia władz, nasze kraje z całą pewnością będą musiały włożyć wiele pracy w stworzenie odpowiednich dla organizacji EURO warunków prawnych. Kwestie celne, imigracyjne, wizowe i zezwoleń na pracę ma rozwiązać przyszła ustawa prawo EURO 2012, która ma zostać przyjęta w obu krajach. Ustawodawstwo w zakresie ochrony własności intelektualnej jeszcze nie spełnia wymogów UEFA w żadnym z kandydujących krajów, ale jedynie Polska i Ukraina przedstawiły projekty odpowiednich ustaw. Ponadto Polska i Ukraina będzie musiała uregulować kwestie związane z prawem pracy, woluntariatem oraz systemem podatkowym. W zakresie prawa antydopingowego, w obu krajach obowiązuje kodeks WADA.

Stadiony

Z punktu widzenia organizacji finałów, najważniejszą kwestią jest oczywiście zapewnienie odpowiedniej liczby stadionów spełniających wymogi UEFA w zakresie wielkości, liczby miejsc, zadaszenia, bezpieczeństwa oraz finansowania. Każdy z kandydatów zaproponował po osiem stadionów, na których mają być rozgrywane mecze. Ponadto Chorwacja i Węgry wskazały jeden stadion rezerwowy, Włochy siedem, a Polska i Ukraina cztery. Łączna liczba miejsc dla widzów na stadionach wynosi 1 278 500 w przypadku Chorwacji i Węgier, 1 717 115 we Włoszech i 1 532 000 w Polsce i na Ukrainie.

Obecnie stadiony w żadnym z krajów kandydujących nie spełniają w pełni wymogów UEFA. Wszystkie stadiony wymagają remontu, są w budowie lub w planach. Raport UEFA ocenia, że infrastruktura stadionowa każdego z kandydatów może spełniać wymogi, jednakże decyzja w tej sprawie zostanie wydana dopiero po przedstawieniu szczegółowych informacji na temat projektów budowlanych. Warto podkreślić, że w momencie uzyskania praw do organizacji EURO 2004, Portugalia miała zaledwie jeden stadion spełniający wymagania UEFA, natomiast od podstaw zbudowano lub przebudowano dziewięć nowoczesnych i funkcjonalnych obiektach. Należy również pamiętać, że stadiony i inne obiekty sportowe są budowane dopiero po przyznaniu prawa do organizacji imprezy, co pokazują doświadczenia Australii (Olimpiada w Sydney, 2000), Grecji (Olimpiada w Atenach, 2004), czy Portugalii (UEFA EURO 2004™).

Tabela 2. Infrastruktura stadionowa w krajach kandydujących do organizacji EURO 2012.

	Stadiony do remontu	Stadiony w budowie	Stadiony planowane
Chorwacja i Węgry	3	3	2
Włochy	6	-	2
Polska i Ukraina	4	3	1

Źródło: Raport ewaluacyjny UEFA – “UEFA European Football Championship Bidding for Final Tournament 2012. Phase I Evaluation Report”

do góry

Baza noclegowa

Finały UEFA EURO 2004™ przyciągnęły do Portugalii prawie pół miliona kibiców. Organizacja Mistrzostw wiąże się również z obecnością kilku tysięcy oficjalnych gości i dziennikarzy. Z tego powodu UEFA stawia przed kandydatami do organizacji EURO obowiązek zapewnienia odpowiedniej bazy hotelowej oraz infrastruktury transportowej. Pod uwagę brana jest liczba hoteli, ich standard, stawki hotelowe, jakość ośrodków treningowych oraz kwestie zarządzania turystyką w danym kraju.

Jedynym krajem dysponującym rozbudowaną bazą hotelową są Włochy. Chorwacja i Węgry nie spełniają wymogów UEFA w zakresie hoteli cztero i pięciogwiazdkowych. W przypadku Polski i Ukrainy obecnie jedynie Warszawa i Kijów mają wystarczającą liczbę hoteli spełniających wszystkie wymagania UEFA. Do 2012 przewidywany jest wzrost liczby hoteli, a ponadto nasze kraje jako jedyny kandydat zaproponowały rozwiązania alternatywne w postaci schronisk młodzieżowych, moteli i miasteczek uniwersyteckich.

Stawki hotelowe w krajach kandydatach zostały określone jako niezwykle wysokie we Włoszech oraz konkurencyjne w Chorwacji i na Węgrzech. W przypadku miast-gospodarzy w Polsce i na Ukrainie, UEFA oceniła stawki hotelowe jako niższe w porównaniu do innych kandydatur.

Bezpieczeństwo

Ostatnim elementem podlegającym ocenie UEFA była kwestia bezpieczeństwa oraz zabezpieczenia rozgrywek w czasie mistrzostw. W Polsce i na Ukrainie kluczową rolę odgrywają Ministrowie Spraw Wewnętrznych. Na czas EURO 2012 przewidywane są specjalne, dwustronne ustalenia (Komisja Bezpieczeństwa i Zabezpieczenia). Nasze podejście strategiczne oraz globalna koncepcja dotycząca stawienia czoła wyzwaniom została oceniona jako przejrzysta i kompleksowa. Podobnie koncepcja dotycząca nadzoru na stadionie, która według raportu UEFA będzie stanowiła dla naszych krajów trwałe osiągnięcie. Biorąc pod uwagę jak ważną sprawą jest kwestia bezpieczeństwa w trakcie takiego wydarzenia, jakim są finały EURO, ocena UEFA jest dla Polski i Ukrainy dużym sukcesem i może stanowić kolejny atut dla naszej wspólnej kandydatury.